ทางเลือกอาหารที่ยั่งยืนภายในมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี (Sustainable Food Choices on Campus)
รายละเอียดโครงการ
ในปี พ.ศ. 2568 มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณีส่งเสริมการจัดให้มี ทางเลือกอาหารที่ยั่งยืนสำหรับทุกคนภายในมหาวิทยาลัย (Sustainable Food Choices for All on Campus) โดยเฉพาะอาหารมังสวิรัติ (Vegetarian) และอาหารวีแกน (Vegan) เพื่อให้นักศึกษา บุคลากร และผู้ใช้บริการสามารถเลือกบริโภคอาหารตามความต้องการได้อย่างหลากหลาย พร้อมสนับสนุนทางเลือกอาหารจากพืชและการบริโภคที่คำนึงถึงความยั่งยืน
1. ความครอบคลุมของจุดจำหน่ายอาหารภายในมหาวิทยาลัย (Campus-Wide Food Outlet Coverage)
ในปี พ.ศ. 2568 มหาวิทยาลัยมีจุดจำหน่ายอาหารที่เปิดดำเนินการจริงรวม 36 จุด (All 36 Active Food Outlets) กระจายอยู่ภายในมหาวิทยาลัย ประกอบด้วย
- โรงอาหารอาคาร 36 จำนวน 18 จุด
- โรงอาหาร Canteen บริเวณข้างหอพักหญิง จำนวน 10 จุด
- พื้นที่อาคาร 35 ชั้น 1 จำนวน 2 จุด
- พื้นที่อื่น ๆ ภายในมหาวิทยาลัย จำนวน 6 จุด
จุดจำหน่ายอาหารทั้ง 36 จุด ประกอบด้วยร้านอาหารในโรงอาหารหลัก 28 จุด และจุดจำหน่ายอาหารว่างและเครื่องดื่มนอกโรงอาหารหลักอีก 8 จุด ซึ่งส่วนใหญ่จำหน่ายผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป โดยใช้จำนวนจุดจำหน่ายที่เปิดดำเนินการจริงในปี 2568 เป็นฐานในการประเมินความครอบคลุม
2. การจัดให้มีทางเลือกอาหารมังสวิรัติครอบคลุมทุกจุดจำหน่าย (Vegetarian Choices at All Food Outlets)
จากผลการสำรวจทางเลือกอาหารในปี พ.ศ. 2568 พบว่าจุดจำหน่ายอาหารทั้ง 36 จุดจากทั้งหมด 36 จุด หรือคิดเป็นร้อยละ 100 มีอาหารหรือผลิตภัณฑ์อาหารมังสวิรัติ (Vegetarian Food Choices) ให้เลือกอย่างน้อยหนึ่งรายการ
ทางเลือกอาหารดังกล่าวประกอบด้วยอาหารที่ไม่มีเนื้อสัตว์ เช่น อาหารประเภทผัดผัก ข้าวแกงมังสวิรัติ อาหารจากผักและเต้าหู้ สลัดผัก ผลไม้สด ตลอดจนอาหารว่างและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่เหมาะสำหรับผู้บริโภคมังสวิรัติ โดยประเภทเมนูและผลิตภัณฑ์แตกต่างกันตามลักษณะการให้บริการของแต่ละจุดจำหน่าย
ผลการดำเนินงาน: Vegetarian Choices = 36/36 Food Outlets (100% Coverage)
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนถึงการจัดให้มีทางเลือกอาหารมังสวิรัติในทุกจุดจำหน่ายอาหารที่อยู่ในขอบเขตการสำรวจของมหาวิทยาลัย (All Food Outlets) ไม่จำกัดเฉพาะโรงอาหารหลักหรือร้านอาหารบางแห่ง โดยสนับสนุนโอกาสในการเข้าถึงอาหารที่ไม่มีเนื้อสัตว์สำหรับผู้ใช้บริการทั่วพื้นที่มหาวิทยาลัย
3. การจัดให้มีทางเลือกอาหารวีแกนและผลิตภัณฑ์จากพืช (Vegan and Plant-Based Food Choices)
นอกจากอาหารมังสวิรัติแล้ว มหาวิทยาลัยยังมีทางเลือกอาหารวีแกน (Vegan Food Choices) ซึ่งไม่มีเนื้อสัตว์ ไข่ นม หรือส่วนประกอบจากสัตว์ โดยในปี พ.ศ. 2568 พบว่ามีจุดจำหน่ายอาหารที่ให้บริการทางเลือกประเภทนี้จำนวน 11 จุด จากจุดจำหน่ายอาหารทั้งหมด 36 จุด คิดเป็นร้อยละ 30.6
ตัวอย่างทางเลือกที่สามารถจัดอยู่ในกลุ่ม Vegan ได้เมื่อส่วนประกอบและวิธีปรุงไม่มีผลิตภัณฑ์จากสัตว์ ได้แก่ อาหารจากผักและเต้าหู้ อาหารประเภทผักที่ไม่ใช้เครื่องปรุงจากสัตว์ ผลไม้สด และอาหารหรือเครื่องดื่มจากพืชที่ไม่มีส่วนประกอบของนมหรือผลิตภัณฑ์จากสัตว์
ผลการดำเนินงาน: Vegan Choices = 11/36 Food Outlets (30.6% Coverage)
การจัดให้มีทางเลือกวีแกนดังกล่าวช่วยเพิ่มความหลากหลายของการบริโภคอาหารจากพืช (Plant-Based Food Choices) และสนับสนุนผู้ใช้บริการที่ประสงค์ลดหรือหลีกเลี่ยงการบริโภคผลิตภัณฑ์จากสัตว์ โดยมีการให้บริการในบางจุดจำหน่ายอาหารของมหาวิทยาลัย
4. การเพิ่มช่องทางเข้าถึงอาหารและเครื่องดื่มจากพืช (Additional Plant-Based Food Access)
มหาวิทยาลัยมีตู้จำหน่ายอาหารและเครื่องดื่มอัตโนมัติจำนวน 7 ตู้ กระจายอยู่ใน 6 สถานที่ เพื่อเพิ่มความสะดวกในการเข้าถึงอาหารและเครื่องดื่มระหว่างวัน โดยมีผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสำหรับผู้บริโภคมังสวิรัติและผลิตภัณฑ์จากพืชเป็นทางเลือกเพิ่มเติม
ตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติทั้ง 7 ตู้เป็นช่องทางบริการเสริม (Additional Food Access Points) และไม่นับรวมในฐานจุดจำหน่ายอาหาร 36 จุดที่ใช้คำนวณความครอบคลุมของ Vegetarian และ Vegan เพื่อป้องกันการนับซ้ำและให้ข้อมูลการประเมินมีความชัดเจน
5. การส่งเสริมการบริโภคอาหารอย่างยั่งยืน (Sustainable Food Consumption)
การจัดให้มีทางเลือกอาหาร Vegetarian และ Vegan เป็นส่วนหนึ่งของการส่งเสริมความหลากหลายในการบริโภคอาหารภายในมหาวิทยาลัย และเพิ่มโอกาสให้ผู้ใช้บริการเลือกผลิตภัณฑ์อาหารจากพืชหรืออาหารที่ลดการใช้ส่วนประกอบจากสัตว์
ทั้งนี้ ตามแนวทาง THE Sustainability Impact Ratings Methodology 2027 ทางเลือกอาหารที่ยั่งยืนยังเกี่ยวข้องกับแหล่งที่มาของอาหาร วิธีการผลิต การใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างรับผิดชอบ การลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร และการสนับสนุนเศรษฐกิจท้องถิ่น ดังนั้น การมีอาหาร Vegetarian และ Vegan จึงเป็นองค์ประกอบของการส่งเสริม Sustainable Food Choices โดยควรพิจารณาความยั่งยืนของวัตถุดิบและกระบวนการผลิตประกอบด้วย
มหาวิทยาลัยมีแนวทางส่งเสริมการใช้วัตถุดิบจากแหล่งท้องถิ่นและการผลิตทางการเกษตรที่คำนึงถึงความยั่งยืน ซึ่งสามารถสนับสนุนการพัฒนาระบบอาหารภายในมหาวิทยาลัยควบคู่กับการเพิ่มทางเลือกอาหารจากพืช
6. ผลการดำเนินงานและความสอดคล้องกับ SDG 2.3.3
ผลการสำรวจปี พ.ศ. 2568 แสดงให้เห็นว่ามหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณีมีทางเลือกอาหารมังสวิรัติครอบคลุมจุดจำหน่ายอาหารที่เปิดดำเนินการจริงทั้งหมด 36 จาก 36 จุด หรือร้อยละ 100 (Vegetarian Choices at All Food Outlets) และมีทางเลือกอาหารวีแกนใน 11 จาก 36 จุด หรือร้อยละ 30.6 (Vegan Choices at Selected Food Outlets) โดยมีตู้จำหน่ายอาหารและเครื่องดื่มอัตโนมัติอีก 7 ตู้ใน 6 สถานที่เป็นช่องทางเสริม
ผลการดำเนินงานนี้สนับสนุน SDG 2: Zero Hunger โดยตรง ตามตัวชี้วัด THE 2.3.3 Sustainable Food Choices on Campus และมีความเชื่อมโยงกับ SDG 12: Responsible Consumption and Production ในด้านการส่งเสริมทางเลือกการบริโภคอาหารที่คำนึงถึงความยั่งยืน รวมถึง SDG 3: Good Health and Well-being ในด้านการเพิ่มความหลากหลายของทางเลือกอาหารให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภค
ทั้งนี้ ข้อมูลดังกล่าวแสดงความมีอยู่และความครอบคลุมของทางเลือกอาหารภายในมหาวิทยาลัย มิใช่ผลการรับรองมาตรฐานความยั่งยืนหรือผลการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมของอาหารแต่ละรายการ
