ในปี พ.ศ. 2568 มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณีดำเนินแนวทางการให้ความสำคัญกับการจัดซื้ออาหารและวัตถุดิบจากแหล่งท้องถิ่นและแหล่งที่ยั่งยืน (Prioritisation of Food Purchases from Local and Sustainable Sources) ตามนโยบายระดับมหาวิทยาลัย โดยส่งเสริมการจัดซื้อจากเกษตรกรและผู้ผลิตอาหารในท้องถิ่น รวมถึงการใช้วัตถุดิบที่มีแนวทางการผลิตคำนึงถึงความยั่งยืน เพื่อเชื่อมโยงแหล่งผลิตอาหารในพื้นที่กับการจัดหาและให้บริการอาหารภายในมหาวิทยาลัย

1. นโยบายระดับมหาวิทยาลัยที่ให้ความสำคัญกับการจัดซื้ออาหารจากแหล่งท้องถิ่นและแหล่งที่ยั่งยืน (University Policy on Sustainable Food Procurement)
มหาวิทยาลัยยังคงใช้นโยบาย “ยุติความหิวโหย บรรลุความมั่นคงทางอาหารและยกระดับโภชนาการ และส่งเสริมเกษตรกรรมที่ยั่งยืน ประจำปี 2567” ตามประกาศลงวันที่ 27 ธันวาคม 2567 ซึ่งมีผลใช้เป็นแนวทางดำเนินงานต่อเนื่องในปี พ.ศ. 2568

สาระสำคัญของนโยบายที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้ออาหารอย่างยั่งยืน ได้แก่

ข้อ 3.4 ส่งเสริมให้ร้านค้าภายในมหาวิทยาลัยใช้วัตถุดิบจากเกษตรอินทรีย์หรือวัตถุดิบในท้องถิ่นเพื่อความยั่งยืน (Promotion of Organic or Locally Sourced Food Ingredients)

ข้อ 6.3 ส่งเสริมให้มหาวิทยาลัยจัดซื้อวัตถุดิบหรืออาหารจากเกษตรกรหรือผู้ผลิตอาหารในท้องถิ่นก่อนแหล่งวัตถุดิบอื่น ๆ เสมอ (Prioritisation of Purchases from Local Farmers and Food Producers)

ข้อกำหนดเชิงนโยบายดังกล่าวแสดงถึงการให้ความสำคัญกับแหล่งที่มาของวัตถุดิบอาหาร ทั้งการสนับสนุนผู้ผลิตในท้องถิ่นและการส่งเสริมแนวทางการผลิตที่คำนึงถึงความยั่งยืน โดยครอบคลุมทั้งการจัดซื้อของมหาวิทยาลัยและการส่งเสริมการเลือกใช้วัตถุดิบของร้านค้าภายในมหาวิทยาลัย

2. การจัดซื้อวัตถุดิบจากเกษตรกรท้องถิ่นโดยตรง (Direct Procurement from Local Farmers)
ในปี พ.ศ. 2568 มหาวิทยาลัยนำแนวทางการจัดซื้อจากแหล่งท้องถิ่นไปสู่การปฏิบัติ โดยมีตัวอย่างการจัดซื้อ มะปี๊ดจำนวน 70 กิโลกรัม จากเกษตรกรผู้ปลูกโดยตรง ซึ่งเป็นผู้ขายบุคคลธรรมดาที่มีสวนในจังหวัดจันทบุรี และมีที่อยู่ผู้ขายในตำบลพลอยแหวน อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี

การจัดซื้อดังกล่าวเป็นตัวอย่างของการจัดหาวัตถุดิบทางการเกษตรจากผู้ผลิตท้องถิ่นโดยตรง (Direct Local Sourcing) โดยไม่จำเป็นต้องผ่านผู้ค้าคนกลาง และสะท้อนการสนับสนุนเกษตรกรในพื้นที่ตามแนวทางที่กำหนดไว้ในนโยบายมหาวิทยาลัย

ตัวอย่างผลการดำเนินงาน: Direct Purchase of 70 kg of Local Citrus from a Chanthaburi Farmer

ทั้งนี้ การจัดซื้อมะปี๊ด 70 กิโลกรัมเป็นรายการตัวอย่างที่ใช้ยืนยันการดำเนินงานด้าน Local Food Procurement ไม่ใช่ปริมาณการจัดซื้อวัตถุดิบจากท้องถิ่นทั้งหมดของมหาวิทยาลัยในปี 2568 และไม่ได้ใช้รายการดังกล่าวเป็นหลักฐานรับรองวิธีการผลิตแบบเกษตรอินทรีย์

3. การจัดซื้อวัตถุดิบจากพืชผ่านผู้จำหน่ายในจังหวัดจันทบุรี (Local Supplier Procurement and Traceable Purchasing Records)
นอกจากการจัดซื้อโดยตรงจากเกษตรกรแล้ว มหาวิทยาลัยยังมีการจัดซื้อวัตถุดิบจากพืชเพื่อใช้ในการดำเนินงานด้านอาหารและผลิตภัณฑ์ ได้แก่ ดอกคำฝอยอบแห้ง แก่นฝางอบแห้ง หญ้าหวาน อบเชย กระเจี๊ยบแดงอบแห้ง และใบเตยหอมอบแห้ง จากผู้จำหน่ายที่ตั้งอยู่ในจังหวัดจันทบุรี

เอกสารการจัดซื้อแสดงรายละเอียดสำคัญ ได้แก่ วันที่จัดซื้อ ชนิดและปริมาณวัตถุดิบ ราคา ผู้ขาย และมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณีในฐานะผู้ซื้อ ทำให้สามารถตรวจสอบรายการธุรกรรมและแหล่งจำหน่ายในพื้นที่ได้

การจัดซื้อดังกล่าวแสดงถึงการใช้ช่องทางจัดหาวัตถุดิบผ่านผู้จำหน่ายในจังหวัดจันทบุรี (Local Supplier Sourcing) ซึ่งเป็นองค์ประกอบสนับสนุนระบบการจัดซื้อของมหาวิทยาลัย อย่างไรก็ตาม การมีที่อยู่ผู้จำหน่ายในจังหวัดจันทบุรีไม่ได้ยืนยันว่าวัตถุดิบทุกรายการผลิตหรือเพาะปลูกในจังหวัดเดียวกัน จึงแยกข้อมูลแหล่งจำหน่ายออกจากแหล่งผลิตอย่างชัดเจน

4. การส่งเสริมให้ร้านค้าในโรงอาหารรับซื้อผลผลิตจากแหล่งผลิตภายในมหาวิทยาลัย (Campus Food Vendor Sourcing)
มหาวิทยาลัยส่งเสริมแนวทางการใช้วัตถุดิบจากแหล่งผลิตภายในมหาวิทยาลัยผ่านกิจกรรมการเรียนการสอนด้านการเกษตร โดยในปี พ.ศ. 2568 มีร้านค้าภายในโรงอาหารรับซื้อผลผลิตจากรายวิชาฝึกปฏิบัติ เพื่อนำไปใช้ประกอบอาหารสำหรับจำหน่ายแก่ผู้ใช้บริการภายในมหาวิทยาลัย

ตัวอย่างผลผลิตที่ร้านค้ารับซื้อ ได้แก่ ผักชี ผักบุ้ง ไข่ไก่ และข้าวโพด โดยผักชี ผักบุ้ง และข้าวโพดเป็นผลผลิตที่ปลูกโดยไม่ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช (Cultivation Without Chemical Pesticides)

การรับซื้อดังกล่าวเกิดขึ้นตามชนิดและปริมาณผลผลิตที่มีจากรายวิชาฝึกปฏิบัติในแต่ละช่วงเวลา และเป็นตัวอย่างของการเชื่อมโยงแหล่งผลิตภายในมหาวิทยาลัยกับร้านค้าที่ให้บริการอาหาร (Campus Food Supply Linkage)

การดำเนินงานนี้สนับสนุนแนวทางตามนโยบายข้อ 3.4 ในการส่งเสริมให้ร้านค้าเลือกใช้วัตถุดิบจากแหล่งผลิตในพื้นที่และแหล่งผลิตที่คำนึงถึงความยั่งยืน โดยเฉพาะการใช้ผักจากกระบวนการปลูกที่ไม่ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ทั้งนี้ มิได้หมายถึงการรับรองว่าผลผลิตทั้งหมดเป็นสินค้าเกษตรอินทรีย์ที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน

5. การเชื่อมโยงนโยบายกับการจัดซื้อและการใช้วัตถุดิบจริง (Policy Implementation and Sustainable Food Sourcing)
การดำเนินงานด้านการจัดซื้ออาหารในปี พ.ศ. 2568 มีความเชื่อมโยงระหว่างแนวทางเชิงนโยบายกับตัวอย่างการนำไปปฏิบัติ ประกอบด้วย
- Policy-Based Prioritisation: นโยบายมหาวิทยาลัยข้อ 3.4 และ 6.3 ส่งเสริมการจัดซื้อและใช้วัตถุดิบจากแหล่งท้องถิ่นหรือแหล่งที่มีแนวทางการผลิตอย่างยั่งยืน
- Direct Local Farmer Procurement: การจัดซื้อมะปี๊ด 70 กิโลกรัมจากเกษตรกรผู้ปลูกในจังหวัดจันทบุรีโดยตรง
- Local Supplier Sourcing: การจัดซื้อวัตถุดิบจากพืชผ่านผู้จำหน่ายในจังหวัดจันทบุรี พร้อมเอกสารธุรกรรมที่ตรวจสอบรายการได้
- Campus Food Vendor Sourcing: การรับซื้อผลผลิตจากรายวิชาฝึกปฏิบัติไปใช้ประกอบอาหารในโรงอาหาร
- Sustainable Production Practices: การใช้ผักชี ผักบุ้ง และข้าวโพดจากแหล่งปลูกที่ไม่ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชเป็นตัวอย่างของแนวทางการผลิตที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม
มาตรการดังกล่าวสะท้อนการส่งเสริมระบบจัดหาอาหารที่เชื่อมโยงเกษตรกร ผู้จำหน่ายวัตถุดิบ ร้านค้า และแหล่งผลิตภายในมหาวิทยาลัย โดยแยกบทบาทของมหาวิทยาลัยในฐานะผู้จัดซื้อ ออกจากบทบาทของผู้ประกอบการร้านค้าในโรงอาหารอย่างชัดเจน

6. ผลการดำเนินงานและความสอดคล้องกับ THE SDG 2.5.4
ในปี พ.ศ. 2568 มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณียังคงใช้นโยบายระดับมหาวิทยาลัยที่ให้ความสำคัญกับการจัดซื้ออาหารและวัตถุดิบจากแหล่งท้องถิ่นและแหล่งที่ยั่งยืน ตามประกาศวันที่ 27 ธันวาคม 2567 ข้อ 3.4 และข้อ 6.3 โดยมีตัวอย่างการดำเนินงานจริง ได้แก่ การจัดซื้อมะปี๊ด 70 กิโลกรัมจากเกษตรกรท้องถิ่น การจัดซื้อวัตถุดิบจากพืชผ่านผู้จำหน่ายในจังหวัดจันทบุรี และการที่ร้านค้าโรงอาหารรับซื้อผลผลิตจากรายวิชาฝึกปฏิบัติเพื่อนำไปประกอบอาหาร

การดำเนินงานดังกล่าวสอดคล้องกับ SDG 2: Zero Hunger โดยเฉพาะตัวชี้วัด THE 2.5.4 Sustainable Food Purchases ซึ่งพิจารณาการให้ความสำคัญกับการจัดซื้อผลิตภัณฑ์จากแหล่งท้องถิ่นและแหล่งที่ยั่งยืน (Prioritise Purchase of Products from Local, Sustainable Sources)

นอกจากนี้ ยังสนับสนุน SDG 8: Decent Work and Economic Growth ผ่านการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจแก่ผู้ผลิตท้องถิ่น SDG 12: Responsible Consumption and Production ผ่านการส่งเสริมการจัดซื้อและการใช้วัตถุดิบอย่างรับผิดชอบ SDG 4: Quality Education ผ่านการนำผลผลิตจากรายวิชาฝึกปฏิบัติมาใช้ประโยชน์ และ SDG 17: Partnerships for the Goals ผ่านความเชื่อมโยงระหว่างมหาวิทยาลัย เกษตรกร และผู้ประกอบการร้านอาหาร

โดยภาพรวม การดำเนินงานสะท้อนถึงการให้ความสำคัญกับการจัดซื้ออาหารจากแหล่งท้องถิ่นและการส่งเสริมวัตถุดิบที่มีแนวทางการผลิตอย่างยั่งยืน ทั้งในระดับนโยบายและการนำไปปฏิบัติจริง เพื่อสนับสนุนเกษตรกรท้องถิ่น พัฒนาความเชื่อมโยงของระบบอาหารภายในมหาวิทยาลัย และส่งเสริมการจัดซื้อและการบริโภคอย่างรับผิดชอบ