ศูนย์วิจัยและพัฒนานวัตกรรมสินค้าเกษตรและอาหาร ภาคตะวันออก คณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี เข้าร่วมโครงการแม่ข่ายด้านมาตรฐานความปลอดภัยห้องปฏิบัติการ มหาวิทยาลัยบูรพา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 และเข้ารับการตรวจประเมินความปลอดภัยห้องปฏิบัติการในรูปแบบ ESPReL ครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2568 เพื่อติดตามการพัฒนาตามข้อเสนอแนะจากการประเมินครั้งที่ผ่านมา

ESPReL หรือ Enhancement of Safety Practice in Research Laboratory เป็นแนวทางยกระดับความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการที่สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) สนับสนุน ครอบคลุม 7 องค์ประกอบ ได้แก่ การบริหารระบบการจัดการด้านความปลอดภัย การจัดการสารเคมี การจัดการของเสีย ลักษณะทางกายภาพของห้องปฏิบัติการ อุปกรณ์และเครื่องมือ ระบบการป้องกันและแก้ไขภัยอันตราย การให้ความรู้พื้นฐานด้านความปลอดภัย และการจัดการข้อมูลและเอกสาร

การพัฒนาระบบดังกล่าวเชื่อมโยงตั้งแต่การกำหนดโครงสร้างและผู้รับผิดชอบผ่านคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการด้านความปลอดภัยห้องปฏิบัติการ ไปสู่การกำหนดหน้าที่ การจัดทำคู่มือ และการกำกับติดตามการปฏิบัติงาน เพื่อให้การดูแลความปลอดภัยมีผู้รับผิดชอบชัดเจนและสามารถตรวจสอบการดำเนินงานได้ โดยในการตรวจประเมินครั้งนี้ คณะกรรมการความปลอดภัยห้องปฏิบัติการและบุคลากรของศูนย์ฯ ร่วมให้ข้อมูลและชี้แจงขั้นตอนการดำเนินงานแก่คณะผู้ประเมิน

ด้านการจัดการของเสีย ศูนย์ฯ ได้จัดทำคู่มือบริหารระบบจัดการความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการ ซึ่งกำหนดแนวปฏิบัติครอบคลุมการจำแนกประเภทของเสีย การแยกของเสียอันตรายออกจากของเสียทั่วไป การเลือกภาชนะบรรจุและติดฉลาก การแยกเก็บของเสียที่เข้ากันไม่ได้ การจัดให้มีภาชนะรองรับกรณีรั่วไหล และการตรวจสอบสภาพภาชนะอย่างสม่ำเสมอ ตลอดจนการบำบัดและส่งกำจัดตามประเภทของเสีย โดยของเสียที่ต้องกำจัดเฉพาะทางให้ส่งแก่บริษัทที่ได้รับอนุญาตดำเนินการ

แนวปฏิบัติเหล่านี้มีเป้าหมายเพื่อลดความเสี่ยงจากสารเคมีและของเสียต่อผู้ปฏิบัติงาน พร้อมป้องกันการรั่วไหลหรือปนเปื้อนเข้าสู่ระบบระบายน้ำและแหล่งน้ำ การนำคู่มือไปปฏิบัติควบคู่กับการกำกับติดตามของผู้รับผิดชอบจึงเป็นส่วนสำคัญในการเชื่อมโยงความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการกับการดูแลสิ่งแวดล้อมของมหาวิทยาลัย

การตรวจประเมิน ESPReL ครั้งนี้ช่วยสะท้อนทั้งแนวทางดำเนินงานและประเด็นที่ต้องปรับปรุง โดยคณะผู้ประเมินได้ให้ข้อเสนอแนะด้านการบริหารความปลอดภัย การจัดการสารเคมีและของเสีย รวมถึงสภาพแวดล้อมของห้องปฏิบัติการ เพื่อใช้ประกอบการพัฒนาระบบให้มีความเหมาะสมและต่อเนื่อง สนับสนุนการดำเนินงานวิจัยที่คำนึงถึงความปลอดภัยของบุคลากรและความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม